Ажил олгогчийн төлөх нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээг 0.1-0.2 хувь болгон бууруулсан байна

Нийгмийн даатгалын тогтолцоонд томоохон шинэчлэл хийгдэж, нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийг эцэслэн баталсан. Ингэснээр ирэх оноос  жижиг бизнес эрхлэгчид болон даатгуулагчдад шимтгэлийн хөнгөлөлт үзүүлэх болжээ. Тухайлбал, ажил олгогчийн төлөх нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээг 0.1-0.2 хувь болгож бууруулсан байна.

Улсын их хурлын чуулганы 2026 оны 7-р сарын 2-ны өдөр хэлэлцэн баталсан “Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль”-д нэмэлт, өөрчлөлтөөр ажил олгогчоос төлөх НДШ-ийн хэмжээг 0.2 хувиар бууруулж, 12.3 хувь болгожээ. Тодруулбал:                                  

-Үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний даатгалыг 0.5%, 1.5%, 2.5% -аар шаталсан байдлаар төлдөг байсныг 0.3%, 1.2%, 2.2% болгож тус бүр 0.3 хувиар буулгажээ.
-Харин ажилгүйдлийн даатгалын хувь хэмжээ 0.5 хувь байсныг 0.6 хувь болгож нэмэгдүүлсэн байна.
-Ийнхүү ажил олгогчоос төлөх нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээ шаталсан буюу 10.5% байсныг 10.4%, 11.5% байсныг 11.3%, 12.5% байсныг 12.3 хувь болгож бууруулжээ.

Түүнчлэн ажил эрхэлдэг 15-24 насны оюутнуудын хувьд хүсвэл нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөгдөж, 26 нас хүрэхээсээ өмнө нөхөн төлөх боломжтой болж байна. Харин хөдөлмөрийн гэрээтэй иргэн давхар ажил, үйлчилгээний гэрээгээр ажилласан тохиолдолд нийгмийн даатгалын шимтгэлийг давхар төлөхгүй байх сонголттой болжээ. Мөн жижиг бизнесийг дэмжих хүрээнд 5 хүртэл ажилтантай ажил олгогчийн 3 хүртэлх ажилтны шимтгэлийг 36 сар, хөгжлийн бэрхшээлтэй ажилтан бол 60 сар хүртэл чөлөөлөх юм байна. Харин мэргэжилтнүүдийн зүгээс Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлт нь цөөн ажилтантай аж ахуй нэгжид төдийлөн дэмжлэг болохгүй гэдгийг хэлж байна. Харин жижиг өөрчлөлт хийхээс илүүтэй тогтолцоог өөрчлөх хэрэгтэй гэсэн байр сууриа илэрхийллээ.

Ийнхүү нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээг тодорхой хэмжээнд бууруулж, иргэд болон жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдэд үзүүлэх ачааллыг багасгана гэж хууль санаачлагчид үзэж байна. Гэвч эдийн засагчдын зүгээс дээрх өөрчлөлтүүд нь нийгмийн даатгалын тогтолцоонд бодит шинэчлэл авчрахад хангалттай эсэхэд эргэлзэж байгаа юм. Тэдний үзэж буйгаар шимтгэлийн хувь хэмжээнд бага хэмжээний өөрчлөлт хийхээс илүүтэйгээр тогтолцооны үр ашиг, хүртээмж, сангийн тогтвортой байдлыг цогцоор нь авч үзсэн шинэчлэл шаардлагатай гэж онцоллоо.