Өнгөрсөн онд 8000 гаруй хорт хавдар оношлогдож, 4500 гаруй нас баралт бүртгэгджээ

Сүүлийн жилүүдэд хавдраар өвдөж байгаа иргэдийн тоо тогтмол нэмэгдэж байна. Тухайлбал өнгөрсөн онд 8000 гаруй хавдрын өвчлөл оношлогдож, 4500 гаруй нас баралт бүртгэгджээ. Эдгээр тохиолдлын 60 хувь нь хожуу үе шатандаа оношлогдсон нь нас баралт нэмэгдэхэд нөлөөлж байна гэж эмч, мэргэжилтнүүд үзэж байна. Харин иргэд улсын хэмжээнд хүн хүч дутмаг, эмнэлэг хүрэлцээгүй, мөн чухал ач холбогдолтой техник, тоног төхөөрөмж хангалтгүй байдаг нь хүндрэл үүсгэж байгааг шүүмжиллээ.

2024 оны байдлаар манай улс хорт хавдрын өвчлөлийн түвшнээр дэлхийд 45-р байранд жагсаж байгаа бол хавдрын шалтгаант нас баралтаар 1-р байранд эрэмбэлэгдэж байна. Тухайлбал манай улсад 2021 онд 5981, 2022 онд 6885, 2023 онд 7244, 2024 онд 8169, 2025 онд 8015 хорт хавдрын тохиолдол бүртгэгджээ. Тэгвэл иргэдийн хувьд элэг, ходоод, уушги, умайн хүзүү, улаан хоолойн хорт хавдраар зонхилон оношлогддог бөгөөд өвчлөгсдийн дийлэнх нь буюу 85 хувь нь 45-аас дээш насныхан байгаа юм. Мөн өнгөрсөн оны байдлаар л гэхэд бүртгэгдсэн нийт тохиолдлын 40 хувь нь эрт үе шатандаа, 60 хувь нь хожуу үе шатандаа оношлогджээ.

Мөн нийт нас баралтын 60 хувийг эрэгтэйчүүд эзэлж байгаа бөгөөд элэгний хорт хавдрын өвчлөл аль ч хүйсэд хамгийн өндөр түвшинд байгаа юм. Тэгвэл хорт хавдрын өвчлөл, нас баралтын тоо тогтмол бүртгэгдэж байгаатай холбоотойгоор холбогдох байгууллагуудаас арга хэмжээг авч байгаа ч иргэдийн байр суурь харилцан адилгүй байна. Тухайлбал эмч, мэргэжилтнүүдийн ур чадвар сайшаалтай хэдий ч эмнэлгийн хүртээмж болон техник тоног, төхөөрөмжийн хүрэлцээгүй байдлаас үүдэн хүндрэлтэй нөхцөл байдал үүсэж байгааг иргэд хэллээ.

Хэдийгээр нэг талдаа эрүүл мэндийн салбарын алдагдалтай уг асуудал холбоотой боловч нөгөөтээгүүр иргэдийн ухамсар, хариуцлагагүй байдал томоохон нөлөө үзүүлдэг байна. Тухайлбал хожуу үе шатандаа эмнэлгийн байгууллагад ханддаг цаашлаад ходоод болон умайн хүзүүний хорт хавдрын насжилт залуужих хандлага ажиглагдаж байгаа нь иргэдийн зүгээс анхаарах нэн шаардлагатай байгаагийн илрэл болж байна.

Хэдийгээр хавдар судлалын үндэсний 2-р төвийн төслийг эрчимжүүлэх, эмч, эмнэлгийн байгууллагын ажилтны цалин, хөлсийг нэмэгдүүлэх, эрүүл мэндийн даатгалын тогтолцоог шинэчлэхээр холбогдох байгууллагуудаас ажиллаж байгаа. Гэсэн хэдий ч эдгээр асуудлууд шийдэгдэх хүртэл иргэд болон эмч, мэргэжилтнүүд дасан зохицохоос өөр аргагүй байна.