Ял эдлээд суллагдсан иргэдийн 50 орчим хувь нь дахин гэмт хэрэгт холбогддог

Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагаас жилд дунджаар 1500-2000 орчим ялтан суллагддаг гэсэн статистик байдаг. Харамсалтай нь энэ хүмүүс эргээд гэмт хэрэгт холбогдох, ялтан болоход нийгмийн сэтгэл зүйн хандлага маш ихээр нөлөөлж байгааг судлаачид онцолж байна. Хорих ангид ял эдлээд гарсан хүмүүс ямар ажил хийж, хэрхэн амьдрах вэ гэдгээс эхлээд олон асуудалтай тулгарч улмаар нийгэм тухайн хүнийг хүлээж аваагүйгээс дахин хэрэг үйлдэх нөхцөл болдог байна.

Гэмт явдлын хор уршгийг бууруулах, урьдчилан сэргийлэх, хорих ялыг хэрэглэх, хорих ял эдлээд суллагдсан иргэнийг нийгэмшүүлэх , нийгмийн амьдрал дасан зохицуулах нь манай улсын эрүүгийн бодлогын цөмд тооцогддог. Харамсалтай нь хорих байгууллагад ял эдлээд суллагдсан хүмүүсийн нийгмийн асуудал бүрэн хэмжээнд орхигдсон гэхэд хилсдэхгүй юм. Учир нь манай улсад хорих байгууллагаас суллагдсан нийт ялтны 50 орчим хувь нь дахин гэмт хэрэгт холбогдох, ял эдэлдэг гэсэн судалгаа байна. Тодруулбал ял эдлээд гарсан хүмүүсийн 50 орчим хувь нь эргээд гэмт хэрэгт холбогдох, ял эдэлдэг бол ердөө 10 орчим хувь нь эргээд нийгмийн хэвийн нөхцөл байдалд шилжиж ажил төрөл эрхэлдэг байна. Харин ял эдлээд гарсан хүмүүсийн дийлэнх нь нийгэмд байр сууриа олж чадахгүй гэр бүл, нийгмийн хувьд тогтворгүй нөхцөл байдалд байдаг байна. Уг нь манай улс хорих байгууллагаас суллагдсан иргэнийг нийгэмшүүлэх, дэмжлэг туслалцаа үзүүлэх арга хэмжээг холбогдох хуульд тусгасан байдаг ч уялдаа холбоотой, цогц үйл ажиллагаа дутмаг байгаагаас тэдгээр иргэд нийгэмд хүний тооноос хасагдах нөхцөл бүрдэж байгааг мэргэжлийн хүмүүс онцолж байна.

-ХОРИХ БАЙГУУЛЛАГАД ЗАСАН ХҮМҮҮЖЭЭД НИЙГЭМД ГАРСАН ХҮМҮҮС БУСДЫН АДИЛ АМЬДРАХ ЭРХТЭЙ-

Тэгвэл гадны маш олон улс оронд аливаа гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийг нийгмээс тусгаарлахгүйгээр засан хүмүүжүүлэх, ял шийтгэл эдлүүлэх замаар дахин гэмт хэрэг үйлдэх, гэмт зан үйл бүхий хүмүүсийн тоо өсөхөөс урьдчилан сэргийлж чадсан байдаг. Энэ чиглэлээр эрхзүйн хүрээнд төрийн байгууллага, олон нийтийг оролцуулж, ял эдэлсэн хүмүүсийг бусдын адил үзэж, ялгаварлан гадуурхалгүйгээр нийгэмд байр сууриа олоход нь төрийн бодлогын хэмжээнд дэмжлэг үзүүлдэг эерэг сайн жишээнүүд байгааг онцолж байна. Харамсалтай нь манай улсад энэ тогтолцоо төлөвшөөгүй учраас хорих байгууллагад ял эдлээд суллагдсан хүмүүс эргээд гэмт хэрэг үйлдэх байдал төдийлөн буурахгүй байгааг судлаачид онцолж байгаа юм. Тиймээс олон нийт, шийдвэр гаргагчдын түвшинд нийгмээс гадуурхагдсан, хүний тооноос хасагдаад байгаа эдгээр хүмүүсийг яах вэ гэдэг дээр хамгийн түрүүнд нийгэм , олон нийт хандлагаа өөрчлөх ёстой гэдгийг судлаач хэлж байгаа юм. Хамгийн гол нь ял эдлээд суллагдсан иргэдээ ажлын байраар хангах, амьдрах хөгжихөд нь туслахын оронд тэр хүнийг цагдаа, хүчний байгууллагын хяналтанд байлгах тал дээр илүү анхаарч байгаад асуудлын гол учир байгаа юм.

Б.Хулан