Зарим мэргэжил илүүдэлтэй байхад зарим нь дутагдалтай байсаар байна

2018 онд хөдөлмөрийн зах зээлд эрэлттэй байгаа эхний 20 мэргэжлийн дийлэнх нь диплом шаардахгүй ажил мэргэжлүүд байгааг хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын судалгааны институтаас мэдээлж байсан. Тус институтаас 2017 онд явуулсан төгсөгчдийн хөдөлмөр эрхлэлтийн түүвэр судалгаанын зарим хэсгээс танилцуулъя.

Хөдөлмөр эрхэлж байгаа их дээд сургуулийн төгсөгчдийн 69.6 хувь нь мэргэжлээрээ ажиллаж байгаа бол барилга архитектурын мэргэжлийн чиглэлээр их дээд сургууль төгсөгчдийн хөдөлмөр эрхлэлт хамгийн өндөр буюу 83.2 хувьтай байна.

Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын байгууллагын төгсөгчдийн 48.9 хувь нь эзэмшсэн мэргэжлээрээ хөдөлмөр эрхэлж байгаа бол эрүүл мэнд, эрчим хүчний салбарын чиглэлээр мэргэжлийн боловсролын сургалтын байгууллага төгсөгчдийн хөдөлмөр эрхлэлт хамгийн өндөр буюу 64 хувьтай байна.

Ажил хайгаад олдохгүй байгаа төгсөгчдийн 32 хувь нь улаанбаатарт, 68 хувь нь хөдөө орон нутагт амьдарч байна.

Харин ажил хайгаад олдохгүй байгаа их дээд сургуулийн төгсөгчдийн эзэмшсэн мэргэжлийн чиглэлээр авч үзвэл бизнесийн удирдлага, багш боловсрол судлал, үйлдвэрлэлийн технологи, бүх төрлийн инженер мэргэжлүүд оржээ.

Ажил хайгаад олдохгүй болон мэргэжилд тохирох ажил олдохгүй байгаа төгсөгчдийн мэргэжлийн чиглэл нь нийт төгсөгчдөд хамгийн өндөр хувийг эзэлж байгаа учраас боловсон хүчин бэлтгэхдээ хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлт, нийлүүлтийг анхаарах цаг болсныг илтгэж байна.

Мэргэжил сонголтоо зөв хийгээгүйгээс ажилгүйдэх, эзэмшсэн мэргэжилдээ тохирохгүй ажил хийж байгаа төгсөгчид цөөнгүй байгаа юм. Тиймээс төгсөгчдийг ерөнхий боловсролын сургууль төгсөхөөс өмнө мэргэжлийн чиг баримжаа олгох, мэргэжил сонгоход зөв чиглүүлснээр хөдөлмөрийн зах зээлд өрсөлдөж чадахыг судалгааны байгууллагаас онцолж байна.

Тэгвэл гадны улс оронд хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлт, нийлүүлэлтийг тэнцвэртэй хангахын тулд хөдөлмөрийн зах зээлийн судалгааг нарийвчлан хийж түүнд тохирсон ажлын байрны захиалга, мэргэжлийн боловсон хүчинийг бэлтгэх асуудлыг авч үздэг байна.

Манай улсын хөдөлмөрийн зах зээлийн өнөөгийн нөхцөлд ажилгүй, мэргэжилд тохирох ажил олдохгүй байгаа төгсөгчдийн шалтгааныг нарийвчлан судлах, ажил олгогч ажил хайгчдыг холбох механизмыг сайжруулах шаардлагатай байгааг мэргэжилтнүүд зөвлөж байгаа юм.

Төгсөгчдийн хөдөлмөр эрхлэлтийн хамгийн сүүлийн үеийн судалгааг энд-ээс үзнэ үү.

Б.Хулан